Uluslararası hukuku hiçe sayan bu işkence üsleri Guantanamo, Ebu Gureyb ve hayalet uçaklardan sonra şimdi de Doğu Afrika topraklarında. Fransız Le Monde gazetesinin haberine göre ABD yönetiminin Doğu Afrika’da geçen ocak ayından bu yana kurmaya başladığı işkence üslerinde 17 farklı milletten 200’ü aşkın zanlının yasadışı bir biçimde sorgulandığı öğrenildi.

Üsler öncelikle Kenya’da, ABD destekli Etiyopya müdahalesiyle çıkan çatışmalardan kaçan Somali halkının bu ülkeye sığınması sonucu kuruldu. Somali’deki çatışmalar nedeniyle evlerini terk edip Kenya sınırına sığınan ve aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu birçok kişinin, Kenya askerleri tarafından tutuklandığı ve bölgedeki Amerikan üslerine gönderildiği öğrenildi. Kenya Ulusal İnsan Hakları Komisyonu (KNCHR) temsilcisi Hasan Ömer, East African gazetesine yaptığı açıklamada, Kenya hükümetinin savaş mağdurlarıyla ilgili olarak Cenevre Konvansiyonu’nu ihlal ettiğini belirtti. Gerek ABD saldırılarına gerekse ABD’nin güdümündeki Etiyopya yönetimiyle direnişçiler arasındaki çatışmalara sahne olan Somali ise, ABD’nin, dünyanın dört bir yanından işkence üslerine yaptığı sevkiyatlar için bir geçiş noktası olarak kullanılıyor.

Kenya’nın savaş sığınmacılarını uluslararası anlaşmaları hiçe sayarak başka bir ülkeye teslim etmesinde ise ABD’nin Kenya üzerinde kurduğu ekonomik baskının etkisi var. Nitekim, Bush yönetiminin, Afrika’daki en yakın müttefikleri olan Kenya ve Etiyopya’ya 2008 bütçesinde bir milyar dolardan fazla bütçe ayırdığı biliniyor.

Doğu Afrika örneği, ülkeler arası “global” ilişkilerin nasıl bir “uygunsuz” ilişkiler ağı olduğunu gözler önüne seriyor. Silahların gölgesinde, çatışmalar, açlık, susuzluk ve salgın hastalıklarla boğuşarak hayatlarını sürdürmeye çalışan Somalililer ve diğer Afrika halkları için “küre” çoktan ısınmış durumda. Onlara hiçbir uluslarası anlaşma ve protokol de yardımcı olamıyor.

Öte yandan insan hakları savunucuları, tüm başvurularına rağmen Amerikan üslerinde tutulan mahkumlarla görüşemediklerini ifade ettiler. Kenya’daki İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Njonjo Moults, “Cezaevlerine girmek ve mahkumlarla görüşmek istedik. Fakat açıklama dahi yapılmadan bu talebimiz geri çevrildi.” ifadelerini kullandı.